Telefon podczas nauki: co meta-analiza mówi o multitaskingu i zapamiętywaniu
Eksperymenty pokazują, że rozpraszanie telefonem podczas uczenia się pogarsza bezpośrednie przypominanie. To efekt przełączania uwagi, nie dowód na trwałe „uszkodzenie mózgu”.
Uczenie się z telefonem w dłoni często wygląda niewinnie. Kilka linijek tekstu, odpowiedź na wiadomość, powrót do materiału, szybkie sprawdzenie czegoś i dalsza nauka. Człowiek może mieć poczucie, że cały czas pracuje nad tym samym zadaniem.
Poznawczo to jednak seria przełączeń.
Meta-analiza obejmowała 27 eksperymentów
W pracy opublikowanej w Computers in Human Behavior autorzy zebrali eksperymentalne badania nad rozpraszaniem telefonem podczas nauki u młodych dorosłych. Ogólny wynik wskazywał na średniej wielkości pogorszenie bezpośredniego przypominania materiału.
To ważne, bo eksperymenty pozwalają lepiej badać przyczynowość niż obserwacyjne porównanie osób, które same wybierają różne ilości czasu ekranowego.
Efekt dotyczy sytuacji uczenia, nie diagnozy człowieka
Z wyniku nie wynika, że osoba korzystająca z telefonu ma trwale gorszą pamięć. Badania pokazują, że materiał przyswajany w warunkach rozproszenia jest gorzej pamiętany bezpośrednio po nauce.
To różnica między stanem i warunkami zadania a trwałą cechą poznawczą.
Dlaczego multitasking przeszkadza
Uczenie wymaga utrzymywania informacji, łączenia ich ze sobą i budowania znaczenia. Wiadomość lub feed wprowadza inny cel. Po powrocie trzeba odzyskać miejsce w materiale i ponownie uruchomić kontekst.
Im bardziej wymagająca treść, tym większy może być koszt takich przełączeń.
Nie każdy ekran podczas nauki jest rozproszeniem
Laptop z otwartym artykułem, aplikacja do fiszek czy kalkulator są częścią zadania. Problemem nie jest urządzenie samo w sobie, tylko konkurencja między aktywnościami.
To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Ograniczenie telefonu podczas nauki nie musi oznaczać rezygnacji z cyfrowych narzędzi. Można po prostu oddzielić narzędzia potrzebne do zadania od tych, które generują niezwiązane bodźce.
Najbardziej trafne pytanie dotyczy jakości skupienia
Jeżeli po godzinie nauki człowiek pamięta niewiele, warto sprawdzić nie tylko czas spędzony nad materiałem, ale ile razy proces był przerywany. Godzina w kalendarzu nie zawsze oznacza godzinę utrzymanej pracy poznawczej.