Media multitasking: czy wiele ekranów naraz osłabia uwagę
Badania znajdują małe związki między intensywnym media multitaskingiem a niektórymi wynikami poznawczymi. Efekty są jednak niewielkie i zależą od sposobu pomiaru.
Oglądanie serialu z telefonem w ręku, odpisywanie na wiadomość podczas spotkania i przeskakiwanie między kilkoma kartami przeglądarki to codzienne przykłady media multitaskingu. Łatwo z tego wyprowadzić prostą historię: im więcej zadań naraz, tym gorszy mózg.
Meta-analiza opublikowana w 2017 roku próbowała uporządkować ten temat. Autorzy połączyli wyniki 39 niezależnych badań dotyczących media multitaskingu i funkcji poznawczych. Ogólny związek był mały: intensywniejszy media multitasking wiązał się z nieco słabszymi wynikami poznawczymi.
Mały efekt to nadal efekt, ale trzeba go dobrze czytać
Największe problemy pojawiły się w obszarze impulsywności oraz części miar pamięci roboczej. Dla trwałej i selektywnej uwagi wyniki były mniej przekonujące.
Co ważne, po uwzględnieniu możliwego publication bias ogólna zależność stawała się jeszcze słabsza.
Przyczynowość pozostaje trudna
Większość badań nie pozwalała odpowiedzieć, czy częste przełączanie między mediami pogarsza funkcje poznawcze, czy raczej osoby bardziej impulsywne i podatne na rozproszenie częściej wybierają wiele mediów jednocześnie.
Oba mechanizmy mogą również działać równocześnie.
Wykonanie podczas multitaskingu to coś innego niż trwała zdolność
Nawet jeśli w danym momencie przełączanie między zadaniami zwiększa liczbę błędów, nie wynika z tego automatycznie trwałe pogorszenie mózgu. Część kosztu jest sytuacyjna: po usunięciu przerwań człowiek może działać znacznie lepiej.
Nowsze media zmieniają pytania
Krótkie filmy, nieskończony scroll i algorytmicznie dobierane treści nie są identyczne z mediami badanymi dekadę temu. Przegląd dotyczący short-form video u młodych ludzi z 2026 roku wskazuje na potrzebę lepszego rozdzielenia rodzaju treści, wzorca użycia i indywidualnej podatności. Szerzej omawiamy to w tekście Krótkie filmy a koncentracja. Co naprawdę wiemy o TikToku, Reelsach i Shortsach?.
Dlatego temat warto badać dalej. Na obecnym etapie określenie „multitasking powoduje cyfrową demencję” idzie znacznie dalej niż dostępne dane.